March 16th, 2005

Pamanahong Papel Para sa Nobelang Dekada ‘70 Ipinasa kay: Bb. Lacsamana Noong Marso 15, 2005 Carizza Marie Aenlle Cortez CN#11 I.Bayograpikal Sa Pagsusuru ng Bayograpikal, nakikita natin ang pananalamin ng awtor sa mga sa mga pangunahing tauhan. Katulad na langmang ang mga ugali, personalidad, at paniniwala. Sa aking palagay, nakikita si Luwalhati Bautista kay Amanda Bartolome. Katulad ni Luwalhat Bautista, ay isang inang mahal na mahal ang mga anak. at gagawin ang kahit ano para sa kanila. Inaamin din ni Luwalhati Baustista na madaming pagkakapareho sa kanilang dalawa, na sa sobrang pagmamahal nila sa knilang mga anak, na nakakalimutan na nila ang kanilang sariling kaligayahan. MApapatunayan ito sa pahayag ni Luwalhati Bautista ang ni Amanda Bartolome: “Ano man ang maging dip’rensiya ng anak naming paglaki ay ipinapalagay naming diprensiya ng pagpapalaki namin sa kanila.” –Luwalhati Bautista p.5 “Isang taon nanaman ang nakalagpas sa buhay ko ng na wala akong giangawa. Oo, marami akong giangawa…pero walang isa mang para sa ‘kin.”- Amanda Bartolome Sa mga pananaw ni Luwalhati Bautista na naipapakita niya sa pamamagitan ni Amanda, nakikita ko ang aking sariling ina. Madalas niyang sinasabing pantay-pantay niyang mahal kaming mga anak niya at madalas ko itong nakikita sa pagiisang –tabi niya parati ng kanyang kaligayahan ay kagustduhan para lang sa kasiyahan ay kontentohan naming magkakapatid. II. Sosyolohikal Sa teyoryang Sosyolohikal, ipinapakita ang realidad o ang katotohanan na nangyayari sa araw-araw nating buhay. Ma-i-aaply natin ito sa nobelang Dekada ’70 hanggang 1983 kung saan naganap ang mga napakalaking laman ng mga historical na libro ng Pilipinas ngayon. Sa Dekada ’70, makikita natin ang madaming realidad na nagyayari sa totoong buhay sa panahon na iyon, tulad na lamang ng Martial Law na idiniklara ni Pangulong Marcos, ang mga napatay at nakulong na mga taong walang kasalanan, at mga karapatang pantaong di nasunod. Naa-apply ito sa libro, ang mga pagpapatunay na ito ay makikita natin sa Pahina 82, huling paragraph “Pumasok na ang 1975, sana’y isang maganda at mapayapa kahit di masaganang bagong taon. Isang taon na kaligtasan sa mga di-pagkakaunawaan, sakit, aksidente, reids, mass alrrest, encounter, assassination, at mga pa-traitor na kamatayan.” –Amanda Bartolome Isa pang halimbawa ng realidad sa libro na nangyayari sa totoong buhay ay ang pagpatay sa mga taong tumataliwas sa kanyang gobyerno, hindi dahil sa aasenso sila sa kabilang “partido”, kundi dahil di nila gusto ang pagtatakbo ng kasalukuyang gobyerno. Sukang-suka na sila sa lahat ng katarantaduhan na ginagawa o hindi dinagawa n gating gobyerno. At di ito nagugustuhan ng gobyerno kung kaya’t gagawa sila ng kahit ano, paralamang mapatahimik ang mga NPA na ito, kahit na ang ibig sabihin non ay pagpatay sa kanila. Nakikita ito sa pahina 49: “Headline: NPA, NAPATAY SA ENKWENTRO.”-Nabasa ni Amanda Bartolome “P-pinatay nila si Willy, Mom! Patay na si Willy!”-Jules Sa aking pananaw, ang may kasalanan kung bakit mayroong mga NPA na gumagawa ng mga rally at nanggugulo, ay ang gobyerno mismo. Madalas sinasabi ng aking mga kaklase na naiirita ang gma taong rally ng rally, bakit daw hindi na lang pagusapan muna ang mga bagay sa pamamagitan ng paguusap at hindi sa welga. Hindi ko maintindihan kung bakit hindi nila nakikita na napakaraming beses na silang gumagawa ng “appeasement” talks upang magkasundo ngunit yung gobyerno ang siyang si nakikinig. Ano pa nga ba ang gagawin ng mga NPA para mapansin sila n gating gobyerno. Ang di nakikita ng mga tao, na kapang nagwewelga ang isang grupo, matagal na silang nakikipag-areglo sa kanilang pinagraralyhan ngunit di ito pinapakinggan kung kayat sila’y nagtatawag ng pansin upang amging “aware” ang mga mamamayan. III. Marxistang Pananaw Ang nakikita kong pinaka-ebidenteng marxistang pananaw sa nobelang Dekada ’70 ay ang pananaw na tao vs. tao , Amanda vs. Julian. Napakaraming beses nating makikita sa storyang Dekada ’70 ang ganitong marxistang pananaw. Isang parte sa nobelang nagpapakita nito ay sa pahina 17: “Dahil sila’y mga babae…at imposible para sa babae na kalabanin ang lalake. It’s a man’s world” –Julian Bartolome “Sang-ilan na lang at ang mga mo’y magiging opisyal na mga tao ng panlalaking mundo,…ng mundong ito kung saan kayong mga babeo’y parang dahong natutuyo sa sanga sa kahihintay sa ngiti’t pansin naming ma lalaki hanggang maawa kaming isali kayo…” –Julian Bartolome Sa aking pananaw, hindi na masyadong malaking isyu ngayon ang usapang lalake vs. babae dahil mas “liberated” na ang mga taong magisip. Naniniwala ako na ang rasong kung bakit bukas na ang mga pilipino sa ganitong pagiisip, na pantay lamang ang kakayahan ng lalaki at kakayahan ng babae sa ibat-ibang aspeto, ay dahil sa mga libro, katulad na lamang ng Dekada ’70 at Gapo, na parehong isinulat ni Luwalhati Bautista. Dahil sa mga librong ito, bumukas ang makitid na pananaw ng gma Pilipino, lalo na ang kalalakihan. II. Arrketipal. Nakikita natin ang ibat-ibang pananaw, o mensahe ng may-akda sa pamamagitan ng mga bagay o pangyayari ng kinagaganapan ng pangunahing gma karakter sa nobela. Isang pagpapatunay nito ay makikita sa pahina